Vikihaber:Kişisel saldırılar yasaktır

Vikihaber, özgür haber kaynağı!
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Pictogram voting keep.svg
Konuşma balonu oku 2.svg
Bu sayfa Türkçe Vikihaber'in resmi politikalarından biridir. Sayfanın içeriği, uygulanması gereken bir standart olarak kullanıcılar tarafından benimsenmektedir. Sayfada değişiklik yapmadan önce, bu değişikliklerin kullanıcılardan onay aldığına emin olun. Uygun görmediğiniz bir madde varsa, tartışma sayfasında sebepleri ile açıkça belirtin.
Çalışma var
Konuşma balonu oku 2.svg

Bu sayfada devam eden bir çalışma vardır.
Siz de yardım etmek istiyorsanız ya da çalışma yarıda kalmışsa, çalışmaya katılan kişilerle iletişime geçip, sayfanın durumunu onlara sorabilirsiniz.
Sayfanın geçmişine bakıldığında, sayfa üzerinde 7 günden daha uzun bir süredir değişiklik yapılmadığı gözleniyorsa, bu şablon sayfadan kaldırılabilir.


Vikihaber Politika ve Yönergeler

Tarafsız bakış açısı
İçerik rehberi
Biçem rehberi

Hizmetliler
Bürokratlar

Akreditasyon politikası
Arşivleme politikası
Kaçınılması gereken kelimeler
Engelleme politikası
Kaynak gösterme
Çıkar çatışması
Telif hakkı
Anlaşmazlıkların giderilmesi
Silme politikası
Hızlı silme
Konu açıklamak için Vikihaber'i bölmeyin
Adil kullanım
Dosya kullanım politikası
Adlandırma kuralları
Özgün haber
Koruma politikası
Üç geri-dönüş kuralı
Kullanıcı adı

Görgü kuralları

Vikihaber'de hiçbir yerde kişisel saldırıda bulunmayınız. İçerik üzerine yorum yapınız, katılımcı üzerine değil. Kişisel saldırılar, bir noktayı dile getirmenize yardımcı olamayacağı gibi, Vikihaber topluluğuna zarar verir ve kullanıcıları iyi bir ansiklopedi yaratmak için çaba harcamaktan caydırır.

Çoğu Vikihaber dahil olmadığı bir tartışmada kişisel saldırı gördüğünde, yazının saldırı kısmını siler. Her ne kadar bu bir kural değilse de saldırı kısmını silmek, aşırılık gösteren saldırı durumlarında, Vikihaber açısından olumlu bir davranış olarak nitelendirilir.

Kişiler, ısrarla kişisel saldırı yaptıkları için engellenebilirler.

Tartışma sayfalarına ek olarak, madde değişikliklerinin özet kısmında kullanılan küfürlü ifadeler de zararlı kabul edilmektedir.

Makul Olmak[düzenle]

Farklı katılımcılar, bir madde üzerinde anlaşamayabilir. Karşıt görüşlere sahip üyeler makul ve mantıklı bir şekilde görüşlerini açıklamalıdır. Bu görüşlerin sentezlenmesi ile tek bir madde oluşturulması, tarafsız bakış açısı sağlanması içinde çok daha iyi olacaktır. Unutmayınız ki, biz Vikihaberciler olarak "Hepimiz aynı topluluğun bir parçasıyız." Bazen tartışmalar çok hararetlendiğinde kişisel saldırı yapma riskiniz artabilir; bu durumlarda anlaşmazlıkların giderilmesinde belirtildiği gibi bir süreliğine tartışmadan uzaklaşmanız, daha sonra ilgili tartışmaya dönmeniz hem soğuk kanlı ve bu sebeple de kişisel saldırılardan daha uzak hem de daha mantıklı bir biçimde olaya bakmanıza yardımcı olabilir.

Kişisel Saldırıya Örnekler[düzenle]

Kişisel saldırılara verilebilecek özel örneklerden bazıları şu şekildedir, fakat kişisel saldırılar bu örneklerle sınırlı değildir:

  • İtham içeren yorumlar. Örneğin "Şamaroğlanı bir troll'dur" veya "Şamaroğlanı kötü bir yazardır" ifadeleri, eğer sıkça tekrar ediliyorsa, kötü niyet veya nefret belirten anlamlarda kullanılıyorsa, kişisel saldırı olarak düşünülebilir.
  • Olumsuz kişisel yorumlar. "Ben, senden daha iyiyim" gibi ve saldırılar "Sen, yaşamamalısın" gibi.
  • Bir başka katılımcıya, ırkçı, cinsel, homofobik, dini veya etnik sıfat ve yakıştırmalar yöneltmek. (Din, ırk, cinsel tercih veya etnik ithamlar üzerine kurulmuş anlaşmazlıklara yasalar da izin vermez.)
  • Üyelerden herhangi birinin, diğer üyelerin gözünde itibar kaybetmesine yol açabilecek veya bu ortamdan gitmesi gerektiğini kasteden ifadeler kullanılması. (Adı geçen üyeler ne kadar çizgi dışı veya ana çizgide olursa olsun.)
  • Başka katılımcılar tarafından kutsal görülen şeylere karşı saldırılar.
  • Yasal tehditler. Vikihaber:Yasal tehditler yasak
  • Ölüm tehditi, şiddet ve zorbalık içeren tehditler.
  • Diğer Vikihaber yazarlarının politik, ırk veya kanuni durumlarını, işverenlerini veya başka bilgilerini açıklamakla ilgili tehdit ve hareketler. Bu kuralı bozanlar belli bir süre için engellenebilir, böyle bir durumu farkeden hizmetli eylemi yapan kullanıcının erişimini anında engellemelidir.

Kişisel Saldırı Sayılmayan Örnekler[düzenle]

Vikihabercilerin müzakerelerde bulunması, Vikihaber kültürünün başlıca parçalarından biridir. Durum anlaşmazlık halini aldığında kişiselleştirmeden kaçınmalı ve gereksiz düşmanca yorumları minimize etme yolu denenmelidir; Nezaketli olmalı ve Vikihaber etiğine uygun davranılmalıdır. Anlaşmazlıklar diğer yazarlar ile kişisel saldırılara başvurmadan tartışılmalıdır. İçerik ve hareketlerde, işi şahsiyete döken yorumlar olmaması çok önemlidir, fakat kişisel saldırı sayılan yorumlar yapmamak da aynı derecede önemlidir.

Kişisel saldırı içermeyen örnek yorumlar aşağıda verilmiştir, fakat bu tür yorumlar aşağıda verilen örneklerle sınırlı değildir:

  • İçerik hakkındaki anlaşmazlıklar ; " 'X' hakkındaki ifaden yanlıştır" veya " İfadende belirttiğin nokta gerçek değildir." gibi.
  • Bir yazarın hareketlerini tanımlamak için uygar bir dil kullanılmadığında ve bu saldırı ifadeleri yazarın kişilik veya karakterini olaya dahil etmeden yapıldığında, bu kişisel saldırı olarak yorumlanmamalıdır. Örneğin; "İfaden kişisel bir saldırıdır..." ifadesi, tek başına bir kişisel saldırı değildir. Yazarın hareketi hakkında bir ifadedir, yazar hakkında değil. "Sen bir troll'sun" ve "Bir troll gibi davranıyorsun" ifadeleri arasında fark vardır, fakat "Kişileri provoke eden ifadeler kullanıyor gibi görünüyorsun" demek daha iyidir, bu da aynı anlama gelir. Benzer olarak, değişiklik özeti veya mesaj sayfasında " 'Şamaroğlanı' tarafından yapılan kötü niyetli olma ithamına cevap" gibi bir yorum, kullanıcı "Şamaroğlanı"na karşı bir kişisel saldırı değildir.
  • Değişiklik geçmişinde kullanılan , "vandalizm geri alındı" gibi bir ifade, kişisel saldırı değildir. Bununla beraber, bu gibi bir yorum yapıldığında, iyi niyetli olduğunu farzetmek de çok önemlidir. (Eğer geri alınmış olan değişiklik iyi niyetli olarak yorumlanabiliyorsa, daha sonra vandalizm olarak etiketlemeyiniz.)

Saldırmadan Tartışmak[düzenle]

  • Gerçeği, olguyu, bilgiyi ve onların nasıl ifade edileceğini tartışın. Diğer kullanıcının nasıl tartıştığını değil. Onunla aynı fikirde olmanız gerekmez ama olayı sadece fikir uyuşmazlığı olarak ele alın. Kişisel uyuşmazlık olarak değil.
  • Bir görüşün yanlışlığını, o görüşü savunan kişiyi sebep göstererek, ispatlamaya çalışmayın.
  • Eğer tartışma kişiselleşme eğilimi gösterirse, tartışmayı e-posta gibi daha az katılımlı bir platformda sürdürün.

Telafisi[düzenle]

Kişisel saldırıya uğradığınızda sizi taciz eden kullanıcıları uyarıp bu yönergeden bahsedin. Buna rağmen yaptıklarında ısrarcı davranacak olurlarsa aşağıda bahsi geçen uzlaşma sürecini başlatmayı gözönüne alın. Yapılabilecek bir başka şey de bariz kişisel saldırıları tartışma sayfalarından (Kişisel Saldırıların Silinmesi yönergesine bağlantı eklenmeli WP:RPA) silmek olacaktır. Ancak, "kişisel saldırı" tanımının kapsamını çok genişletmemeye ve çok sık kullanmamaya da dikkat etmelisiniz. İngilizce Vikipedi'de yakın geçmişte yer alan bir arabuluculuk komitesinin saptamasına göre:

Kişisel saldırıları silme yönergesi (ve dolayısıyla uygulaması) ihtilaflı bir konudur. Kötü niyetlilerce istismar edildiği gibi topluluğun oybirliğiyle desteğinden de yoksundur. Yorumlarken esnek davranmamalı ve uygulamasından olabildiğince kaçınılmalıdır.

Bu çözüm yolunu sık kullandığınızı farkedecek olursanız "kişisel saldırı" tanımınızı yeniden gözden geçirmenizi tavsiye ederiz. Emin olmadığınızda uzlaşma sürecini izlemek daha doğru olacaktır.

İstisnai durumlarda saldırganın erişimi (tartışmalı bir ugulama olmasına rağmen) Vikihaber'in engelleme politikasının "Karşıtlık ve rahatsızlık vermek" maddesi uygulanarak kısıtlanabilir. Kişisel saldırılar sayfasında duyurulmalıdır. Değişiklik önerilerinizi tartışma sayfasında yapabilirsiniz.

Bir Yanlış Anlaşılma: "Düşene Vurun!"[düzenle]

Not: Bazı Vikihaberciler, muhtemelen geçmişteki düşüncesizce veya tatsız davranışlarından ötürü, pek sevilmemektedir. Bu kullanıcılar, uzlaşma komitesi tarafından disiplin uygulamasına maruz kalabilirler. Bazıları bu kullanıcılara kişisel saldırıda/eleştiride bulunmanın doğru bir hareket olduğunu düşünebilir. Bu tutum yanlıştır; insanlar hata yapabilirler, ve bundan ders alıp davranışlarını düzeltebilirler. "Kişisel saldırı yok" kuralı tüm kullanıcılar için, geçmişlerine ve diğer kullanıcıların tutumuna bakılmaksızın, geçerlidir.

Vikihaber Dışındaki Kişisel Saldırılar[düzenle]

"Kişisel saldırı yok" politikası ilgili katılımcılarca yaratılacak bir ansiklopediye vesile olması amacıyla tasarlanmıştır. Bu bağlamda, Vikipedi kullanıcılarının - bahsi geçen yönergenin bertaraf edilmesi amacıyla - başka ortamlarda (online forumlar ve kişisel web siteleri gibi) birbirlerine yapacakları kişisel saldırılar da bu yönergenin ihlali sayılacak ve "karşıtlık ve rahatsızlık vermek" (engelleme kuralları) kapsamında değerlendirilecektir. Vikihaber, interneti kişisel saldırıları saptamak ve önlemek amacıyla denetlemez ve denetlemeyi amaçlamaz. Bu yönergenin amacı Vikihaber kurallarının kapsadığı alanı genişletmek de değildir. Bu sadece kullanıcıları Vikihaber sınırları içinde sorumlu tutabilmek ve kuralların bertaraf edilmesini engellemek amaçlı bir yöntemdir.

  • Eğer Vikihaber editörlerinden biriyseniz, diğer editörlere yönelik kişisel saldırılarda bulunmayınız. Bu tartışılmaz bir kuraldır.
  • Kişisel saldırı nedeniyle uyarıldıysanız ya da erişiminiz engellendiyse, aynı davranışı başka bir yerde yinelemek, tüm Vikihabercilerin koruması gereken olumlu topluluk ruhunu zedeler ve güvenlerini sarsar.
  • Bağlama göre değişmekle birlikte, Vikihaber editörleri hakkında bilgilerin yer aldığı ya da kişisel saldırı olan sayfalara Vikihaber'den köprü oluşturmak da kişisel saldırı gibi kural ihlali sayılır. Saldırı amacıyla oluşturulmuş sayfalara köprü vermeyiniz. Sorunu gidermek için topluluğun dikkatini çekmek ya da kanıt göstermek amaçlı olmadığı sürece bu tür bağlantılar oluşturmaktan genellikle kaçınılmalıdır.
  • Bir kural olmamasına ve tartışmalı olmasına karşın, bazı Vikihaberciler kişisel saldırı olan sayfalara verilen bağlantıların kaldırılmasını yerinde bir tepki olarak görürler.

Topluluk Ruhu[düzenle]

Vikihaber'de pozitif bir birlikteliğin sağlanması ve korunması sizlerin sorumluluğu altındadır. Bir kişi, geçmişteki davranışı nasıl olursa olsun, kişisel bir saldırı yaptığında, Vikihaber'in beraberlik ruhunu zedeler.

Ayrıca bakınız[düzenle]